حسین عبده تبریزی
در ادبیات اقتصادی معمولاً از تورم مزمن، کسری بودجه، ناترازی بانکها یا تحریمهای اقتصادی به عنوان مهمترین چالشهای اقتصاد ایران یاد میشود. اما اگر زنجیرهی علت و معلولها را با دقت بیشتری بررسی کنیم، «اشتغال» و بهویژه کیفیت و پایداری آن را میتوان مهمترین مسئلهی اقتصاد ایران دانست. طبق آمار مرکز آمار، در زمستان ۱۴۰۴، تعداد شاغلان در ایران ۲۴/۳۵ میلیون نفر است که از این تعداد ۴۴ درصد کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار میکنند؛ بهعبارتی دیگر ۱۰/۷۱ میلیون نفر از شاغلان کار تمام وقت ندارند.
در تحلیل بازار کار ایران، تمرکز صرف بر نرخ بیکاری گمراهکننده میباشد. در حالی که نرخ بیکاری رسمی در سالهای اخیر در محدودهی ۷ تا ۱۳ درصد قرار داشته (نمودار شمارهی ۱)، نرخ مشارکت اقتصادی کشور عموماً در محدودهی ۴۰ تا ۴۶ درصد نوسان کرده است (نمودار شمارهی ۲). نمودارهای ۱ و۲ بیانگر آن است که در ۴ سال اخیر، نرخ بیکاری و نرخ مشارکت در اقتصاد در کمترین سطح بوده که دلسردی نیروی کار و خارج شدن شهروندان از بازار نیروی کار را باعث شده است .
